Rus petrol devi Lukoil, Bulgaristan'ı ülkedeki varlıklarına hukuka aykırı şekilde el koymakla suçlayarak uluslararası hukuki yollara başvurma niyetini açıkladı. Lukoil grubunun bir parçası olan ve Lukoil Neftochim Burgaz AD ile Lukoil Bulgaristan EOOD'un hissedarı konumundaki İsviçre merkezli Litasco, 19 Şubat tarihinde Bulgar yetkililere bir ihtilaf bildirimi sunarak, Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıklarının Çözüm Merkezi (ICSID) aracılığıyla tahkime başvurabileceğini duyurdu.

Litasco'nun iddiası, hem İsviçre ile Bulgaristan arasındaki ikili yatırım koruma anlaşmasına hem de Enerji Şartı Antlaşması'na dayanıyor. Şirket, Bulgaristan'ın iştiraklerine yönelik aldığı, harici yönetim atanması ve Rosenets liman terminali imtiyazının sonlandırılması gibi tedbirlerin, söz konusu anlaşmalar kapsamında yatırım haklarını ihlal eden, tazminatsız ve yasa dışı kamulaştırma anlamına geldiğini savunuyor. Litasco'ya göre bu adımlar, gruba önemli mali kayıplar yaşatmıştır.

Kasım ayında yapılan yasal değişiklikler, Bulgaristan parlamentosuna Lukoil Neftochim Burgaz AD, Lukoil Bulgaristan EOOD ve ülkedeki diğer Lukoil grubu şirketleri için harici yönetim atama yetkisi vermişti. Bu gelişmenin hemen ardından Lukoil, Bulgar mahkemelerinde yasal haklarını savunma niyetini açıklamıştı. Dönemin Başbakanı Rosen Zhelyazkov, rafinerinin ulusal kritik altyapının bir parçası olduğunu ve özel bir satış yöneticisi atanmasının, 21 Kasım sonrası kesintisiz operasyonları sağlamak amacıyla yapıldığını belirterek hükümetin bu adımını savunmuştu.

Bu durum, 23 Kasım'da Lukoil ve Rosneft'e uygulanan ABD yaptırımlarını takiben ortaya çıktı. Özel yönetim düzenlemesi kapsamında, Lukoil'in Bulgaristan'daki iştiraklerinin operasyonlarını denetlemek üzere Ulusal Gelir Ajansı eski direktörü Rumen Spetsov atanmıştı. Lukoil şimdi, bu müdahalelerin Bulgaristan'ın yabancı yatırımcılara karşı yasal yükümlülüklerinin ihlali olduğunu iddia ediyor ve çıkarlarını korumak için uluslararası hukuki süreçleri başlatma tehdidinde bulunuyor.